Avrupa Merkez Bankası (ECB), doğrudan denetimi altındaki 110 euro bölgesi bankasını kapsayan 2026 Jeopolitik Risk Ters Stres Testi sonuçlarını yayımladı.
ECB'nin 2026-2028 denetim öncelikleri kapsamında gerçekleştirilen çalışmada, bankalardan sermaye yapılarını ciddi şekilde zorlayabilecek jeopolitik kriz senaryoları hazırlamaları istendi.
Rapora göre bankalar, kendi risk profillerine uygun ekonomik açıdan anlamlı jeopolitik stres senaryoları oluşturmayı başardı. Ancak ECB, özellikle risk analizlerinin ayrıntı seviyesi, senaryoların sermaye ve likiditeye etkisinin modellenmesi, kriz dönemlerinde öngörülen önlemlerin uygulanabilirliği ve ödeme gücü ile likidite arasındaki ilişkinin değerlendirilmesinde önemli eksiklikler bulunduğunu belirtti.
Savaş, Yaptırımlar Ve Siber Saldırılar Öne Çıktı
Bankalar stres senaryolarında askeri çatışmalar, ticaret savaşları, enerji arzındaki kesintiler, tedarik zinciri sorunları, ekonomik yaptırımlar ve siber saldırılar gibi çok sayıda jeopolitik riski değerlendirdi.
Çoğu banka, jeopolitik gelişmelerin en büyük etkisinin reel ekonomi üzerinden hissedileceğini öngörürken, finansal piyasalar ve güvenlik kaynaklı riskler de önemli tehditler arasında yer aldı.
En Büyük Risk Kredi Kayıpları
ECB'ye göre jeopolitik krizlerin bankaların sermayesini en fazla kredi riski üzerinden etkilemesi bekleniyor.
Özellikle imalat, enerji ve ulaştırma sektörlerine verilen kredilerde oluşabilecek değer kayıpları en önemli risk unsuru olarak öne çıkarken, işlem hacmi yüksek bankalarda komisyon ve işlem gelirlerindeki düşüşün de sermaye üzerinde baskı oluşturabileceği belirtildi.
Likidite Genel Olarak Güçlü Kaldı
Stres testinde bankaların likidite göstergeleri genel olarak yasal sınırların üzerinde kaldı. Bununla birlikte ECB, bazı bankaların ciddi sermaye kaybı senaryolarına rağmen likidite tarafında sınırlı etki öngördüğünü belirterek, bu modellerin geliştirilmesi gerektiğini vurguladı.
Raporda finansal olmayan riskler arasında siber saldırılar ve üçüncü taraf hizmet sağlayıcılarından kaynaklanabilecek kesintiler öne çıktı. ECB, bankalara operasyonel dayanıklılık ve siber güvenlik risklerini stres testi süreçlerine daha kapsamlı şekilde entegre etmeleri çağrısında bulundu.
Yönetim Planları Gerçekçi Bulunmadı
Bankalardan olası kriz durumunda uygulayacakları önlemleri de açıklamaları istendi.
Sermaye artırımı, varlık satışı, maliyet azaltımı ve temettü politikalarında değişiklik gibi adımlar genel olarak uygun görülse de ECB, bazı bankaların kriz ortamında varlık satışını veya sermaye artırımlarını fazla iyimser varsayımlarla planladığını tespit etti.
ECB, söz konusu eksikliklerin giderilmesi için ilgili bankalarla denetim sürecinde çalışmaların sürdürüleceğini bildirdi.
